Cách vệ sinh nồi chảo gang trần và gang tráng men đúng cách, không gỉ
Nắm đúng cách vệ sinh nồi chảo gang là yếu tố quyết định chiếc nồi theo anh chị vài năm hay vài chục năm. Gang rất bền nhưng có hai điểm yếu: gang trần dễ gỉ khi đọng nước, còn gang tráng men có thể ố hoặc mẻ nếu chà sai dụng cụ. Bài này chia rõ hai trường hợp để anh chị làm đúng ngay từ lần rửa đầu tiên.
Phân biệt gang trần và gang tráng men trước khi rửa
Cách vệ sinh nồi chảo gang không giống nhau cho mọi loại, nên hãy xác định bề mặt trước:
- Gang trần: màu đen xám, bề mặt hơi sần, đã được tôi dầu sẵn từ nhà sản xuất, ví dụ các mẫu chảo gang Lodge. Lớp dầu tôi này vừa chống dính vừa chống gỉ, cần được giữ gìn.
- Gang tráng men: lòng nồi phủ men (đen nhám hoặc trắng, be), bên ngoài men màu. Men không gỉ nhưng sợ va đập, sốc nhiệt và vật mài thô.
Nếu anh chị vừa mua chảo gang trần mới, nên đọc thêm bài cách sử dụng chảo gang lần đầu để tôi dầu bổ sung trước khi nấu.
Cách vệ sinh nồi chảo gang trần hằng ngày
Quy trình chuẩn chỉ mất khoảng 3–5 phút:
- Rửa khi chảo còn ấm, không để thức ăn nguội bám lâu. Tránh dội nước lạnh vào chảo đang rất nóng.
- Dùng nước ấm và bàn chải hoặc miếng cạo. Một chút nước rửa chén dịu nhẹ không làm hỏng lớp tôi dầu đã ổn định; điều cần tránh là ngâm lâu và chất tẩy mạnh.
- Lau khô ngay bằng khăn, rồi đặt chảo lên bếp lửa nhỏ 1–2 phút để bay hết hơi ẩm trong các vi lỗ.
- Thoa một lớp dầu thật mỏng khắp mặt trong, lau lại bằng giấy đến khi bề mặt chỉ còn hơi bóng, không nhờn.
Dụng cụ hỗ trợ cách vệ sinh nồi chảo gang hằng ngày: bộ vệ sinh nồi chảo gang Lodge 2 món bằng nhựa cứng (185.563đ) để cạo cặn mà không trầy lớp tôi, và bàn chải cọ nồi Lodge 25.4cm (336.763đ) cho thành nồi sâu.
Xử lý cháy đáy, bám dính và mùi
Với gang trần, cách vệ sinh nồi chảo gang khi bị cháy đáy là đổ một ít nước vào, đun sôi nhẹ vài phút cho cặn mềm rồi cạo. Nếu cặn vẫn cứng đầu, rắc muối hạt thô cùng chút dầu và chà bằng khăn giấy dày; muối đóng vai trò hạt mài nhẹ mà không phá lớp tôi như búi sắt.
Với gang tráng men, đổ nước ngập vết cháy, thêm 1–2 muỗng baking soda, đun liu riu khoảng 10 phút, để nguội rồi chà bằng miếng bọt biển mềm. Vết ố nâu trên lòng men sáng màu có thể đắp hỗn hợp baking soda và nước, để vài giờ rồi rửa. Không dùng búi sắt, bột chà nhám hay dao cạo kim loại trên men.
Khử mùi cũng thuộc cách vệ sinh nồi chảo gang: mùi tanh cá hoặc mùi tỏi đọng lại thường biến mất sau khi anh chị hơ nóng chảo khô vài phút; với nồi men có thể đun một ít nước pha giấm loãng.
Cách vệ sinh nồi chảo gang khi đã bị gỉ sét
Gỉ chỉ xảy ra ở gang trần và hoàn toàn khắc phục được tại nhà:
- Chà vùng gỉ bằng búi sắt hoặc giấy nhám mịn đến khi lộ màu gang xám. Đây là trường hợp duy nhất nên dùng vật mài mạnh.
- Rửa sạch bụi gỉ, lau khô và hơ trên bếp cho khô hoàn toàn.
- Thoa dầu ăn chịu nhiệt cao thật mỏng lên toàn bộ chảo, kể cả mặt dưới và tay cầm, lau bớt dầu thừa.
- Nướng úp ngược chảo trong lò ở nhiệt độ cao khoảng một giờ, tắt lò để nguội tự nhiên. Lặp lại 2–3 lần nếu muốn lớp tôi dày đẹp.
Nếu không có lò, anh chị có thể tôi trên bếp: đun nóng chảo, thoa dầu mỏng, chờ đến khi dầu bốc khói nhẹ rồi tắt, lặp lại vài lần.
Lỗi thường gặp khi áp dụng cách vệ sinh nồi chảo gang
| Hiện tượng | Nguyên nhân | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Đốm gỉ cam trên gang trần | Để ướt, ngâm nước, cất khi còn ẩm | Chà gỉ, lau khô, tôi dầu lại |
| Bề mặt nhớt, dính tay | Thoa dầu quá dày, không lau bớt | Hơ nóng cho dầu khô hoặc nướng lại chảo |
| Thức ăn dính nhiều | Lớp tôi mỏng, chưa làm nóng chảo đủ | Làm nóng kỹ hơn, nấu món nhiều dầu vài lần |
| Men ố nâu | Cháy dầu, nước sốt lâu ngày | Đun baking soda, đắp bột baking soda |
| Men mẻ, nứt chân chim | Va đập, sốc nhiệt | Hạn chế dùng vùng mẻ, tránh lặp lại thói quen gây sốc nhiệt |
Bảo quản để đồ gang luôn bền đẹp
Bảo quản là bước cuối của cách vệ sinh nồi chảo gang: cất ở nơi khô ráo, không đóng nắp kín khi nồi còn ẩm; có thể kẹp một tờ giấy bếp giữa nắp và thân để thông hơi. Khi xếp chồng chảo, lót khăn hoặc lót nồi silicon Lodge (336.763đ) để tránh trầy men và lớp tôi. Tay cầm gang rất nóng khi nấu, một chiếc quai cầm silicon Lodge 13cm (205.494đ) giúp thao tác an toàn hơn. Các phụ kiện khác anh chị xem tại nhóm phụ kiện gang.
Áp dụng đều đặn cách vệ sinh nồi chảo gang ở trên, chảo gang trần sẽ càng dùng càng đen bóng và trơn hơn. Với dòng Lodge cụ thể, anh chị tham khảo thêm bài đánh giá chảo gang Lodge.
Câu hỏi thường gặp về cách vệ sinh nồi chảo gang
Có cho nồi chảo gang vào máy rửa chén được không?
Không nên. Máy rửa chén ngâm nước lâu và dùng chất tẩy mạnh, làm trôi lớp tôi của gang trần và khiến men ngoài của gang tráng men nhanh xỉn màu.
Cách vệ sinh nồi chảo gang tráng men có cần tôi dầu không?
Không cần như gang trần. Chỉ cần rửa, lau khô; riêng phần viền gang không phủ men ở miệng nồi có thể thoa chút dầu để tránh gỉ.
Dùng dầu gì để tôi chảo gang?
Nên dùng dầu thực vật chịu nhiệt cao như dầu hạt cải, dầu đậu nành, dầu hướng dương. Quan trọng nhất là thoa thật mỏng.
Bao lâu nên tôi dầu lại một lần?
Nếu nấu thường xuyên, lớp tôi tự được bồi mỗi lần chiên xào. Chỉ cần tôi lại khi thấy bề mặt xám, khô hoặc vừa xử lý gỉ.
Chỉ với vài phút sau mỗi bữa ăn, cách vệ sinh nồi chảo gang đúng chuẩn giúp đồ gang bền qua nhiều thế hệ. Nếu cần tư vấn thêm về đồ gang và dụng cụ vệ sinh, anh chị gọi Hotline/Zalo 0915 431 433 hoặc ghé showroom Bếp Xanh tại 63 C18, P. Bảy Hiền, TP.HCM.
Cần tư vấn chọn sản phẩm?
Nhắn Zalo hoặc gọi hotline, nhân viên Bếp Xanh tư vấn đúng kích cỡ, chất liệu và gửi ảnh thực tế sản phẩm.
